Γιατί δουλεύω έτσι; Πιστεύω ότι η ψυχοθεραπεία δεν πρέπει απλώς να αναλύει θεωρητικά ένα πρόβλημα, αλλά να σου δίνει πραγματικά εργαλεία για να πάρεις ξανά τον έλεγχο της ζωής σου στα χέρια σου. Είτε συναντιόμαστε από κοντά είτε αξιοποιούμε τα πλεονεκτήματα που προσφέρει η online ψυχοθεραπεία, η αλλαγή δεν έρχεται παθητικά, αλλά μέσα από τη δοκιμή, τη δράση και τη σωστή υποστήριξη. Και εδώ βρίσκεται η ουσία: οι τεχνικές της CBT φαίνονται απλές αποτυπωμένες στο χαρτί, όμως η αντικειμενική ματιά, η εξατομικευμένη καθοδήγηση και η συστηματική ανατροφοδότηση ενός εκπαιδευμένου θεραπευτή είναι αυτές που εγγυώνται ότι οι αλλαγές θα ριζώσουν και δεν θα εγκαταλειφθούν στην πρώτη δυσκολία.

​

Χρησιμοποιώ έναν άμεσο, καθημερινό και ελαφρώς συγκρουσιακό (confrontational) αλλά υποστηρικτικό λόγο και δεν διστάζω να χρησιμοποιήσω απλή γλώσσα για να «ξυπνήσω» τον πελάτη από την παθητικότητα του καναπέ. Χρησιμοποιώ την ενσυναίσθηση θέτοντας ταυτόχρονα τον θεραπευόμενο προ των ευθυνών του, τονίζοντας ότι η αλλαγή δεν θα έρθει παθητικά, αλλά μέσα από τη δοκιμή και τη δράση, ακόμα και αν στην αρχή πιέζεται.

​

Τέτοιου είδους παρεμβάσεις κρίνονται αποτελεσματικές και άκρως πρακτικές (Behavioral-Cognitive προσανατολισμού). Καταφέρνουν να αποδομήσουν το γενικευμένο και χαώδες άγχος του πελάτη σε μικρά, διαχειρίσιμα καθημερινά βήματα και χτίζοντας ένα θεραπευτικό πλάνο ευέλικτο και όχι άκαμπτο. Στη περίπτωση της "ασυνείδητης αντίστασης", χρησιμοποιώ περαιτέρω το Γνωσιακό-Συμπεριφοριστικό μοντέλο για την ανίχνευση των αυτόματων δυσλειτουργικών σκέψεων, των συναισθημάτων και των συμπεριφορών του θεραπευόμενου και διαμορφώνουμε το θεραπευτικό πλάνο του. Για παράδειγμα, στη συγκεκριμένη περίπτωση:

​

1. Αυτόματες Σκέψεις (Automatic Thoughts)

Είναι οι άμεσες, αυθόρμητες σκέψεις που περνούν από το μυαλό του θεραπευόμενου σε συγκεκριμένες καταστάσεις (π.χ. όταν οι συνάδελφοι δεν απαντούν) και πυροδοτούν το άγχος ή τις ενοχές, Μη λειτουργικές πυρηνικές πεποιθήσεις μπορεί να πυροδοτούνται μόνο την στιγμή του συμβάντος δηλαδή μπορεί καποιος να θεωρεί ότι έχει μεγάλη αυτοπεποίθηση, όμως τη στιγμή που αντιμετωπίζει μια συγκεκριμμένη κατάσταση, να αναδύονται αυθόρμητα τα μοτίβα που τον εμποδίζουν να λειτουργήσει όπως θα ήθελε:

• «Εγώ φταίω για την κακή επικοινωνία / Εγώ έκανα κάτι λάθος» (Αυτοκατηγορία).

• «Οι συνάδελφοί μου κρύβονται εσκεμμένα από εμένα».

• «Δεν πρόκειται να καταφέρω να τελειώσω αυτό που ξεκινάω, οπότε δεν έχει νόημα να προσπαθήσω» (Αναβλητικότητα).

• «Αφού δεν είμαι 100% αποδοτικός, καλύτερα να μην πιέζομαι καθόλου» 

​

2. Ενδιάμεσες Πεποιθήσεις (Intermediate Beliefs / Κανόνες & Υποθέσεις)

Είναι οι βαθύτεροι, άκαμπτοι κανόνες («πρέπει») και οι υποθέσεις («αν... τότε») που έχει υιοθετήσει ο θεραπευόμενος για να διαχειρίζεται τη ζωή του και να προστατεύεται:

• Υπόθεση: «Αν εκτεθώ ή αν διεκδικήσω ανοιχτά αυτό που θέλω, τότε θα αποτύχω ή θα κριθώ αρνητικά».

• Κανόνας: «Πρέπει πάντα να είμαι συγκαταβατικός και να αποφεύγω τις αντιπαραθέσεις για να είμαι ασφαλής».

• Υπόθεση: «Αν δεν μπορώ να κάνω κάτι τέλεια και με απόλυτη προσήλωση, τότε δεν αξίζει να το κάνω καθόλου» (Προέκταση της τελειομανίας που οδηγεί στην αδράνεια).

• Πυρηνική Πεποίθηση (Core Belief) που υποβόσκει: «Είμαι ανεπαρκής / ανίκανος να ελέγξω τη ζωή μου».

​

3. Στρατηγικές Αντιμετώπισης (Coping Strategies)

Είναι οι συμπεριφορές που επιστρατεύει ο θεραπευόμενος για να αντιμετωπίσει (ή να αποφύγει) τα δυσφορικά συναισθήματα που του προκαλούν οι παραπάνω πεποιθήσεις:

• Συμπεριφορική Αποφυγή & Αναβλητικότητα: Καθυστερεί ή εγκαταλείπει δραστηριότητες (σπουδές, γυμναστήριο) για να μην έρθει αντιμέτωπος με το άγχος της πιθανής αποτυχίας ή της κοινωνικής έκθεσης.

• Στάση Άμυνας/Άρνησης («Quiet Quitting»): Υιοθετεί το μοτίβο «κάνω όσα βγαίνουν, δεν πιέζομαι» στην εργασία του. Αυτό λειτουργεί ως αμυντικός μηχανισμός για να προστατευτεί από το burnout και το αίσθημα ότι δεν τον αξιοποιούν.

• Νοητικός Μηρυκασμός (Rumination): Σκέφτεται με τις ώρες τα γεγονότα της ημέρας αφού αυτή τελειώσει, προσπαθώντας αναποτελεσματικά να αναλύσει «τι έφταιξε».

• Παθητικότητα και Συγκαταβατικότητα: Ακολουθεί τη «ροή των πραγμάτων» χωρίς να ρισκάρει να πει τη γνώμη του ή να συγκρουστεί, για να διατηρεί μια επιφανειακή εσωτερική ηρεμία.

 

Για να σπάσει ένας τόσο ισχυρός και βαθιά ριζωμένος κανόνας, όπως το «Πρέπει πάντα να είμαι συγκαταβατικός και να αποφεύγω τις αντιπαραθέσεις για να είμαι ασφαλής», χρειάζεται συστηματική δουλειά τόσο σε γνωστικό όσο και σε συμπεριφορικό επίπεδο. Στόχος δεν είναι να γίνει το άτομο επιθετικό, αλλά να περάσει από την παθητικότητα στη διεκδικητικότητα με τρόπο που τον φέρνουν εγγύτερα στην επίτευξη των στόχων του. 

​

Θέλετε να χαρτογραφήσουμε μαζί το δικό σας πρόβλημα;

Όπως είδατε σε αυτή τη μελέτη περίπτωσης, η  CBT δεν αναλώνεται σε θεωρίες, αλλά προσφέρει άμεσα, καθημερινά εργαλεία. Αν αντιμετωπίζετε παρόμοιες προκλήσεις, μπορούμε να ξεκινήσουμε το δικό σας πλάνο. Οι συνεδρίες πραγματοποιούνται στο γραφείο μου στην Αθήνα, καθώς και μέσω online συνεδριών σε όλη την Ελλάδα και Έλληνες expats στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Κλείστε μια εισαγωγική συνεδρία σήμερα.

​