Έχετε αργήσει επίτηδες σε μια έξοδο που δεν θέλατε να πάτε; Αφήσατε μια υποχρέωση να «ξεχαστεί» αντί να πείτε «όχι»; Σιωπήσατε επιδεικτικά για να περάσετε το μήνυμα; Όλοι το έχουμε κάνει. Αυτή είναι η παθητική επιθετικότητα.
Πρόκειται για τον έμμεσο τρόπο με τον οποίο εκφράζουμε θυμό ή δυσαρέσκεια — διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι κανείς δεν μπορεί να μας κατηγορήσει ανοιχτά. Δεν είναι καινούργιο φαινόμενο — εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε Αμερικανούς στρατιώτες του '45. Σήμερα όμως, με τα social media, την εξ αποστάσεως εργασία και τους ψηφιακούς κώδικες επικοινωνίας, έχει αποκτήσει νέες, πιο εκλεπτυσμένες μορφές. Ακόμα και ένα emoji μπορεί να είναι όπλο. Η κλασική χαμογελαστή φατσούλα; Για τη Γενιά Ζ, συχνά σημαίνει ακριβώς το αντίθετο.
Ξεκινά από τον φόβο: της απόρριψης από τους άλλους και της απώλειας της αυτονομίας μας. Όταν δεν μπορούμε να πούμε αυτό που νιώθουμε φανερά, το εκφράζουμε αλλιώς — με την αναβλητικότητα, τη σιωπή, το «όλα καλά» που δεν σημαίνει τίποτα. Το πρόβλημα είναι ότι όταν το μοτίβο αυτό γενικευτεί — στη δουλειά, στις σχέσεις, παντού — δημιουργεί περιβάλλοντα εξαιρετικά τοξικά. Έρευνες δείχνουν ότι Βρετανοί εργαζόμενοι αντιμετωπίζουν passive aggressive συμπεριφορές κατά μέσο όρο τέσσερις φορές την εβδομάδα.
Αν αντιμετωπίσουμε όμως την παθητική επιθετικότητα όχι ως διαταραχή αλλά ως έλλειψη επικοινωνιακών δεξιοτήτων, τότε υπάρχει δρόμος. Η διαχείριση θυμού, η έκφραση αναγκών χωρίς να παραβιάζουμε τους άλλους, η ανοχή στη δυσφορία — αυτές είναι δεξιότητες που μαθαίνονται. Και αν μιλάτε σε κάποιον με αυτό το μοτίβο: μην δείξετε θυμό, δημιουργήστε χώρο να μιλήσει και ακούστε χωρίς να κρίνετε αμέσως. Ο passive aggressive άνθρωπος, συνήθως, δεν αρνείται να επικοινωνήσει — φοβάται να το κάνει.